มะระขี้นก เป็นไม้เถา ลำต้นเลื้อยพาดพันต้นไม้อื่น หรือตามค้าง ผลมีรูปคล้ายกระสวย ผิวขรุขระคล้ายมะระจีนแต่ผลเล็กกว่า ผลอ่อนมีสีเขียว แก่จัดจะเป็นสีส้ม ขึ้นเองตามริมทาง ป่าละเมาะตามสวนป่า ทุ่งนา จอมปลวก และเลื้อยขึ้นตามริมรั้ว

สรรพคุณและวิธีใช้ ใบอ่อนและผลอ่อน แก้ไข้หวัด เบาหวาน ต้านไวรัสเอดส์ ด้านมะเร็ง บำรุงน้ำดี ดับพิษทุกชนิด แก้ตับม้ามพิการ มีฤทธิ์ลดน้ำตาล ผลอ่อน ใช้เป็นอาหารโดยต้มหรือลวกให้สุก ช่วยเจริญอาหารและลดน้ำตาลในเลือด (ห้ามกินผลสุก) คั้นเอาน้ำอมแก้ปากเปื่อย ปากเป็นฝ้าขาว